BASEL KOMİTESİ İLKELER BİLDİRİSİ

Bankacılık Sisteminin Para Aklama Amacı İle Kullanılmasının Önlenmesi

I-Amaç

Bankalar ve diğer finansal kuruluşlar farkında olmadan suç faaliyetinden kaynaklanan paranın mevduat olarak kabulünde veya transferinde araç olarak kullanılabilirler. Böyle işlemlerin arkasındaki amaç bu fonlardan yararlanan sahibi gizlemektir. Mali sistemin bu şekilde kullanılması doğrudan güvenlik ve diğer icra makamlarını ilgilendirmekle birlikte, böyle suçların cereyan edeceği bankalarda kamu güvenliği zedeleneceği için, bu banka yönetici ve deneticilerini de ilgilendiren bir konu olmaktadır.

Bildiri, bankacılık sistemi yolu ile para aklanmasının önlenmesine yardım amacı ile, bankaların kurmak zorunda oldukları temel politika ve süreçleri taslak olarak ortaya koymayı amaçlamıştır.

Bildiri, böylece bankalar arasında mevcut en iyi uygulamaları kuvvetlendirmek ve özellikle ödeme sisteminin cezai kullanımına karşı ihtiyatı teşvik etmeyi ortaya koymuştur.

II-Müşteri Kimliği

Mali sistemin suçtan kaynaklanan gelirler için bir kanal olarak kullanılmamasını  sağlamak amacı ile bankalar, kurum hizmetlerinde lüzum gösteren  bütün müşterilerinin gerçek kimliğini tespit etmek amacı ile makul gayretleri göstermelidir. Kiralık kasa kullananlar ve bütün hesap sahiplerinin kimliğini tespit etmek için özel dikkat gösterilmelidir. Bütün bankalar yeni müşterilerinin kimlik tespitinde etkili prosedürler kurmalıdır. Kimliklerini ibraz edemeyen müşterilerin manidar işlemlerinin yapılamayacağını gösteren sarih bir tedbir olmalıdır.

III-Kanunlara Uygunluk

Banka yönetimi yapılan işlemin ahlaki standartlara uygunluğunun ve mali işlemlerle ilgili yasa ve yönetmeliklere bağlı olmasını sağlamalıdır. Müşteri namına yapılan işlem bakımından, bankaların işlemin suç faaliyetleri ile ilgili olup olmadığını bilme imkanına sahip olmadığı kabul edilir. Benzer şekilde uluslararası bir durumda,  bir başka ülkenin mevzuatına uygun olan müşteri adına yapılan karşı işlemleri temin etmek zor olabilir. Ancak banka para aklama faaliyeti olarak anlaşılacak şekilde iyi bir sebebi olan işlemlerde aktif yardım sağlamamalı ve hizmet sunmaya kalkışmamalıdır.

IV-Yetkili Makamlarla İşbirliği

Bankalar, müşteri gizliliği ile ilgili kendi özel düzenlemelerinin müsaade ettiği ölçüde yasaları icra eden kurumlarla tam bir işbirliği içinde olmalıdırlar.

Yanlış, eksik ve değiştirilmiş provizyon yolu ile yasal kurumları aldatmayı amaçlayan müşterilere yardım etmekten veya destek vermekten kaçınmak için dikkat göstermelidir.

Suç faaliyetlerinden doğan nakdin yatırıldığına dair makul kanaate götüren gerçeklerin farkında olan bankalar kanunlara uygun tedbirleri almalıdır.

V-Bildiriye Bağlılık

Bütün bankalar bu bildiride ortaya konan prensiplerle uyumlu resmi politikaları kabul etmeli ve bütün kurumlarının, şubelerinin bu konuda bilgilendirilmesini sağlamalıdır. Bildirinin kapsadığı konularda uzman eğitimine ilgi gösterilmelidir.

Bu bildiriye bağlılığı geliştirmek için, bankalar, müşteri kimliği ve kayıt işlemleri ile ilgili özel prosedürler geliştirmelidir.

Bildiriyi genel uyumu kontrol eden etkili bir araç kurmak için iç denetim düzenlemeleri zamana ihtiyaç gösterebilir.