FATF KIRK TAVSİYE KARARLARI 2003

 

 

Giriş

 

            Karapara aklama metotları ve teknikleri gelişen karşı önlemlere rağmen değişmektedir. Geçmiş yıllarda, Finansal Eylem Görev Gücü yasadışı gelirlerin gerçek sahiplerinin kim olduklarını ve bu gelirlerin denetiminin kime ait olduğunu gizlemek için tüzel kişilerin ve yasadışı fonların aklanmasında destek ve yardım sağlayan meslek gruplarının kullanımındaki artış gibi tekniklerin karmaşık kombinasyonlarındaki artışa dikkat çekmiştir. Bu faktörler, FATF'ın işbirliği yapmayan ülke ve bölgeler süreci ve bazı ulusal ve uluslararası inisiyatifler sayesinde elde ettiği deneyimlerle birleşerek karapara aklama ve terörizmin finansmanıyla mücadele için Kırk Tavsiye Kararlarının yeniden gözden geçirilmesinde yepyeni kapsamlı bir çerçevede oluşturmuştur. FATF şimdi tüm ülkelerden karapara aklama ve terörizmin finansmanıyla mücadelede kendi ulusal sistemlerini yeni Kırk Tavsiye Kararlarıyla uyumlu hale getirmek için gerekli önlemleri almalarını talep etmektedir.

 

Kırk Tavsiye Kararlarının gözden geçirilme süreci tüm FATF üyeleri, üye olmayanlar, gözlemciler, Finansal sektörler ve ilgili tüm tarafları içeren geniş bir kapsama sahiptir. Bu görüşme süreci her biri ayrı ayrı dikkate alınacak geniş bir girdi yelpazesi sağlamaktadır.

 

Revize edilen Kırk Tavsiye Kararları sadece karapara aklamaya değil terörizmin finansmanına da uygulanacak ve Terörizmin Finansmanına ilişkin Sekiz Özel Tavsiye ile birleşerek karapara aklama ve terörizmin finansmanı ile mücadele için gelişmiş, kapsamlı ve uyumlu önlemler sistemi sağlayacaktır. FATF, tüm ülkelerin farklı yasal ve finansal sistemleri olduğunu kabul etmekte ve ortak amaçları gerçekleştirmek için özellikle ayrıntı içeren konularda aynı nitelikte tedbirler alamayacaklarını bilmektedir. Bu nedenle Tavsiyeler, detayların uygulanmasında ülkelere özel durumlarına ve anayasal sistemlerine göre minimum standartlar getirmiştir. Tavsiye Kararları, ülkelerin  ulusal sitemlerin sahip olması gereken cezai adalet, finansal kuruluşlar, diğer iş ve meslek grupları tarafından alınacak önleyici tedbirleri içeren düzenleyici sistemler ile uluslar işbirliği alanındaki tedbirleri kapsamaktadır.

 

FATF Tavsiye Kararları ilk olarak 1990 yılında uyuşturucudan elde edilen paraları aklayan kişiler tarafından Finansal sistemin kötüye kullanımıyla mücadele amaçlı olarak hazırlanmıştır. Tavsiye Kararları ilk kez 1996 yılında gelişen karapara aklama tipolojilerini göstermek amacıyla revize edilmiştir. 1996 Tavsiye Kararları 130'dan fazla ülke tarafından uygun bulunmuş olup karapara aklamayla mücadelenin uluslararası standardı olarak belirlenmiştir.

 

FATF 2001 yılının Ekim ayında terörizmin finansmanı konusuyla ilgilenmek için yetkilerini genişletmiş ve Terörizmin Finansmanına ilişkin sekiz Özel Tavsiyenin oluşturulması için önemli adımlar atmıştır. Bu Tavsiye Kararları, terörist faaliyetlerin ve terörist organizasyonların finansmanıyla mücadele amaçlı birtakım önlemler içermekte ve Kırk Tavsiye Kararlarını tamamlayıcı niteliktedir.

 

Karapara aklama ve terörizmin finansmanıyla mücadelede anahtar unsur ülkelerin sistemlerinin bu uluslar arası standartlarla ilgili olarak izlenmesi ve değerlendirilmesi ihtiyacıdır. FATF ve FATF tipi bölgesel kuruluşlar tarafından yürütülen karşılıklı değerlendirmelerin yanı sıra IMF ve Dünya Bankasınca yapılan değerlendirme çalışmaları da FATF Tavsiye Kararlarının tüm ülkeler tarafından etkili bir şekilde uygulanmalarını sağlayan önemli bir mekanizmadır.

 

 

II- TAVSİYELER

 

A.     YASAL SİSTEMLER

 

Karapara Aklama Suçunun Kapsamı

 

Tavsiye 1

 

Ülkeler 1988 tarihli “Uyuşturucu ve Psikotrop Maddeler Kaçakçılığına Karşı BM Sözleşmesi” (Viyana Konvansiyonu) ve 2000 tarihli “Sınır Aşan Örgütlü Suçlara Karşı BM Sözleşmesi”ndeki (Palermo Konvansiyonu) esaslara dayanarak karapara aklamayı suç olarak kabul etmelidir.

 

            Ülkeler, öncül suçları en geniş şekilde kapsaması için karapara aklama suçunu tüm ağır suçlara uygulamalıdır. Öncül suçlar, tüm suçlara atıfta bulunarak veya öncül suçlara uygulanabilecek olan hapis cezalarına bir eşik belirleyerek (eşik yöntemi) yada öncül suçları listeleyerek yada bu yöntemlerin bir kombinasyonunu oluşturarak tanımlanabilir.

 

            Eşik yöntemini uygulayan ülkelerde; öncül suçlar, ülke yasaları gereğince cürüm kategorisine giren tüm suçları veya ceza üst sınırı 1 yıldan fazla hapis cezasını gerektiren suçları veya yasal sistemlerinde asgari ceza miktarı usulünü bulunan ülkeler bakımından en az 6 aydan fazla cezayı gerektiren  suçları kapsamalıdır

           

Hangi yaklaşım kabul edilirse edilsin her ülke asgari olarak, “belirlenmiş suç kategorilerini” içeren suçları öncül suçlar olarak kabul etmelidir.   

           

            Suç fiilinin başka bir ülkede genel bir suç, ilgili  ülkede öncül suç olması durumunda, söz konusu fiilin başka bir ülkede işlenmiş olması, ilgili ülke için bu fiilin karapara aklamanın öncül suçu olarak kabul edilmesi için yeterli olmalıdır.

 

Ülkeler, söz konusu fiilin sadece ülke içinde işlenmesi halinde öncül suç oluşturacağı şeklindeki yaklaşımı da benimseyebilir ve iç hukuk prensiplerinin uygun olması halinde, karapara aklama suçunun öncül suçu işleyen kişilere uygulanmamasını sağlayabilirler.

 

            Tavsiye 2

 

a) Karapara aklama suçunun tespiti için gerekli olan kasıt ve bilgi unsuru, bu suçun işlendiğine dair manevi unsurların gerçeğe dayalı durumlardan çıkarılabileceği hususunu da içerecek şekilde Viyana ve Palermo Sözleşmelerinde belirtilen standartlara uygun olmalıdır.

 

b) Tüzel kişiler cezai sorumluluk ve bunun uygulanamayacağı durumlarda idari ve hukuki sorumluluğa tabi tutulmalıdır. Bu durum, tüzel kişiler hakkında paralel olarak yürütülecek cezai, idari veya hukuki tahkikatın yürütülmesine mani olmamalıdır. Tüzel kişiler etkili, orantılı ve caydırıcı yaptırımlara tâbi olmalı ve bu yaptırımlar, şahısların cezai sorumluluğunu ortadan kaldırmamalıdır.     

 

           

Geçici Tedbirler ve Müsadere

           

            Tavsiye 3

           

             Ülkeler, müsadere konusunda Viyana ve Palermo Konvansiyonları ile getirilen tedbirlerin benzerlerini uygulamadırlar. Bu tedbirler; iyi niyetli üçüncü kişilerin haklarını ihlal etmeksizin; aklanan mal varlığının, suç gelirlerinin, karapara aklamadan elde edilen gelirlerin, öncül suçların işlenmesinde kullanılan araçların veya bu mal varlığına tekabül eden değerlerin yetkili makamlarca müsaderesini mümkün kılacak mevzuat düzenlemelerini  içermelidir.

           

            Bu tedbirleri  almak için uygulama birimlerine verilmesi gereken yetki;

     

            a)   Müsadereye tabi varlıkların belirlenmesini, izlenmesini ve değerlendirilmesini,

             b) Mal varlığının transferini, satışını veya üzerinde yapılabilecek başka tasarrufları engellemek için el koyma ve dondurma gibi geçici tedbirlerin alınmasını,

             c)   Müsadereye konu olan varlıkların Devlete intikalinin engellenmesi durumunu ortadan kaldıracak  veya hükümsüz kılacak tedbirleri ve

d)  Uygun soruşturma usullerini

      İçermelidir.

 

             Ülkelerin, kendi iç hukukuna uygun olarak, müsadereye tabi mal varlığının bir mahkumiyet şartı olmaksızın müsadere edilmesini veya sanık tarafından söz konusu malvarlığının meşru kaynağını göstermesini gerektirecek tedbirleri alabilirler.

           

           

            B. KARAPARA AKLAMA VE TERÖRÜN  FİNANSMANINI ÖNLENMEK İÇİN FİNANSAL VE FİNANSAL OLMAYAN KURULUŞLAR İLE İŞ VE MESLEK SAHİPLERİ TARAFINDAN ALINACAK TEDBİRLER

           

            Tavsiye  4

 

             Ülkeler, finansal kuruluşlara ait gizlilik yasalarının FATF Tavsiyelerin yerine getirilmesine engel olmamasını sağlamalıdırlar.

 

            Müşterini Tanı Prensibi ve Kayıt Tutma

           

            Tavsiye  5

 

             Finansal  kuruluşların;

           

-işlem tesis ederken,

-belirli bir miktarın üzerindeki veya Özel Tavsiye VII'nin Yorumlayıcı Notunda belirtilen elektronik fon transferleri gibi işlemleri gerçekleştirirken,

-karapara aklama veya terörün  finansmanı konusunda şüphe duyduklarında,

           - daha önce elde edilen müşteri kimlik verilerinin yeterliliği veya doğruluğu hakkında şüphe duyduklarında,

müşterilerinin kimliklerini tespit ve teyit etmeleri ve üzere müşterini tanı ilkesinin gerektirdiği tedbirleri uygulamaları gerekmektedir.

     

 Müşterini tanı ilkesinin gerektirdiği  tedbirler şunlardır:

 

a)      Kimlik tespiti yapmak ve kimlik bilgilerini güvenilir, geçerli belge, veri yada bilgiler kullanarak  teyit etmek

 

b)      Finansal işlemlerden nihai yararlanıcı konumunda olan kimselerin (lehdarın) kim olduğunu belirlemek ve lehdarın kimliğinin doğru olup olmadığı konusunda herhangi bir şüpheye yer vermemek. Tüzel kişiler ve ortaklıklarda mülkiyetin kime ait olduğunu ve  bunların kontrolünün kimlerin elinde olduğunu belirlemek.

 

             c) Tesis edilmek istenilen işlemin türü ve gerçekleştirme amacı hakkında bilgi edinmek.

 

d) Yapılan işlemin, finansal kuruluşun müşterisine, işine, risk profiline ve gerektiğinde fon kaynaklarına dair bilgiler ile uyumlu olmasını sağlamak bakımından müşteri konusundaki takip ve incelemeyi iş ilişkisi ve işlem süresince sürdürmek.

           

            Finansal kuruluşlar, yukarıda (a) ila (d) maddelerindeki tedbirler ayrı ayrı uygulamakla birlikte bu tedbirlerin kapsamı bakımından müşterinin iş ilişkisine yada işlemin tipine bağlı olarak belli risk standartları tespit edebilirler. Alınan tedbirler, yetkili makamlarca yayınlanan rehberle uyumlu olmalıdır. Yüksek risk sınıfları için takviyeli müşterini tanı ilkesinin gerektirdiği tedbirler uygulanmalıdırlar. Ülkeler, riskin az olduğu durumlarda finansal kuruluşların hafifleştirilmiş veya basitleştirilmiş tedbirler uygulamasına karar verebilirler.

 

            Finansal kuruluşlar müşteri veya lehdarın kimliğini, iş ilişkisinin ihdasından önce veya  bu esnada, seyrek karşılaştıkları müşterileri için ise işlemi yaparken teyit etmelidirler. Finansal kuruluşların yapacağı kimlik tespit işlemleri, karapara aklama riskinin yüksek olmadığı sürece ve iş ilişkisinin normal akışının bölünmemesi gerektiği durumlarda uygun bir sürede tamamlanabilir.

           

             Finansal kuruluşlar, yukarıdaki (a) ila (c) maddelerinde belirtilen tedbirleri yerine getiremediği durumda hesap açma işlemi yapmamalı, iş ilişkisine girmemeli, buna ait işlemleri gerçekleştirmemeli ve iş ilişkisini sona erdirmelidirler. Ayrıca söz konusu müşteri ile ilgili olarak şüpheli işlem bildiriminde bulunmalıdırlar.

           

             Tavsiye gereklerinin, risk durumu ve önemine göre mevcut müşterilere uygulanması gerekli olmakla birlikte, müşterini tanı ilkesinin gerektirdiği tedbirler yeni müşterilerin tümüne uygulanmalıdır

             

             

             Tavsiye  6

 

            Siyasi nüfuz sahibi kişilerle ilgili olarak, uygulanması gereken müşterini tanı ilkesinin gerektirdiği tedbirlere ilaveten finansal kuruluşlar;

 

         a) Müşterinin siyasi nüfuz sahibi bir kişi olup olmadığının belirlenmesi için uygun risk yönetimi sistemi geliştirmeli,

            b) Bu tür müşterilerle işlem tesis etmek için üst seviyedeki yöneticisinden izin almalı,

            c) Fonların ve mal varlıklarının kaynaklarını tespit için gerekli tedbirler almalı ve

            d) Sürekli ve sağlıklı bir gözetim fonksiyonunu gibi tedbirleri  uygulamalıdır.

 

              

            Tavsiye 7

 

Finansal kuruluşlar, sınır ötesi muhabir bankacılık ilişkileri ve diğer benzeri ilişkiler dahil olmak üzere normal müşterini tanı ilkesinin gerektirdiği tedbirlere ilave olarak;

              

            a) Karapara aklama veya terörün finansmanı yönünden soruşturma geçirip geçirmedikleri ve ceza alıp almadıkları hususları da dahil olmak üzere karşı finansal kurum hakkında iş konusu, itibarı ve üzerindeki denetim yeterliliği konusunda kamuya açık bilgilerden yararlanarak sıhhatli bilgi edinmek,

               

             b) Kuruluşun karapara aklama ve terörün finansmanına dair kontrollerini değerlendirmek,

 

            c) Yeni muhabir ilişkiler kurmadan önce üst düzey yöneticinin onayını almak,her kuruluşun sorumluluklarını ayrı ayrı belgeye bağlamak,

 

            d) Muhabir hesaplarla ilgili olarak, bankanın, müşterinin kimlik bilgilerini teyit ettiği ve muhabir bankanın hesaplarına doğrudan ulaşabilen müşterilere ait dikkat yükümlülüğünün yerine getirildiği ve talep üzerine ilgili müşterinin kimlik  bilgilerinin muhabir bankaya sunulabileceği konusunda  emin olmak,

  gibi tedbirleri de almalıdır.

 

 

              Tavsiye  8

 

              Finansal kuruluşlar, yeni ve gelişen teknolojilerin getirdiği kimlik bilgilerini gizlemeye imkan veren karapara aklama tehlikesine karşı özel dikkat göstermeli ve bu teknolojilerin  karapara aklama amacıyla kullanılmasını önlemek için gereken tedbirleri almalıdırlar. Özellikle, finansal kuruluşların yüz yüze gerçekleştirilmeyen iş ilişkileri ve işlemler için risklerin belirlendiği politika ve prosedürleri  olmalıdır.

 

 

Tavsiye  9

 

Ülkeler, finansal kuruluşların müşterini tanı ilkesi kapsamındaki (a) ila (c) unsurlarının yerine getirilmesini, aracı kurumlara veya diğer üçüncü kişilere bırakmasına izin verebilirler. Bu durumda, müşteri kimliğinin tespiti ve teyit edilmesi ile ilgili tüm sorumluluk üçüncü kişiye güvenen finansal kuruluşa aittir.

 

            Buna göre yerine getirilmesi gereken kriterler şunlardır:

 

a)      ilgili finansal kurum, müşterini tanı ilkesi kapsamındaki (a) ila (c) unsurlarıyla ilgili olarak gerekli bilgiyi derhal elde etmelidir. Finansal kuruluşlar, kimlik bilgilerinin ve finansal  yükümlülüklere ilişkin ilgili diğer dokümanların fotokopilerinin istek üzerine gecikmeksizin üçüncü kişiler tarafından hazır edilmesi konusunda  gerekli tedbirleri almalıdırlar.

 

b) Finansal kuruluşlar, üçüncü kişilerin, düzenleme ve denetlemelere tabi olduğundan ve kimlik tespiti ve kayıtların tutulmasına yönelik tavsiyeler kapsamında müşterini tanı ilkesinin gereklerini sağlayacak tedbirleri aldığından emin olmalıdırlar.

 

 FATF tavsiyelerine hiç veya yeterince uymayan ülkelerle ilgili mevcut bilgileri dikkate alarak, kriterleri yerine getiren üçüncü tarafın hangi ülkelerde esas alınacağının tespiti,  her ülkenin kendisine aittir.

           

           

Tavsiye  10

 

            Finansal kuruluşlar, ulusal veya uluslararası işlemlere ilişkin gerekli bütün kayıtları, yetkili makamlardan gelecek bilgi taleplerini ivedilikle karşılayabilmek için en az beş yıl süreyle saklamalıdır.

 

            Bu kayıtların, (eğer varsa işleme ait meblağ ve işlemin türü de dahil olmak üzere) yapılan bireysel işlemlerin yeniden tesisine imkan verecek nitelikte ve gerektiğinde suç fiillerin kovuşturulmasında delil olarak kullanılabilecek özellikte olması gerekmektedir.

 

Finansal kuruluşların;  pasaport,  kimlik kartı, sürücü belgesi gibi müşterini tanı ilkesi sürecinde elde ettiği resmi kimlik belgelerini yada bunların örneklerini, ticari haberleşme ve hesap dosyaları ile ilgili kayıtlarını işlemin tesisini müteakip en az beş yıl süre ile saklaması gerekmektedir.

 

Kimlik belgeleri ve işlem kayıtları, (yetki dahilindeki bir talep üzerine) ilgili mercilere ibraz edilir.

 

           

            Tavsiye  11

 

             Finansal Kurumlar, görünürde yasal ve ekonomik amacı olmayan bütün karmaşık, olağandışı, büyük ölçekli işlemlere ve bütün olağan dışı işlem türlerine özel dikkat göstermelidir. Bu tür işlemlerin esası ve amacı mümkün olduğunca incelenmeli ve bulgular yetkili makamlara ve denetçilere yardımcı olabilecek şekilde yazılı kayda geçirilmelidir.

 

 

Tavsiye 12

 

            5. 6 ile 8 - 10. tavsiyeler, müşterini tanı ilkesi  ve kayıtların tutulması yükümlülüğü aşağıdaki durumlarda finansal karakterli olmayan iş ve mesleklere de  uygulanmalıdır.

 

a) Müşterileri ile belirli bir değere eşit veya onun üstünde işlem yaptıklarında; kumarhaneler,

      b) Müşterileri için gayrimenkul alım satımı ile ilgili işlemler yaptıklarında;  emlakçiler,

c)Müşterileri ile belirlenen eşiğe eşit veya onun üstünde nakit işlemler gerçekleştirdiklerinde; değerli maden ve değerli taş tacirleri, 

d)Müşterileri için;

-gayri menkul alım satımı yaptıklarında,

            -parasını, mevduatını, menkul kıymetlerini ve bunlara ait hesapları ile diğer varlıklarını idare ettiklerinde,

            -şirketlerin kurulması, faaliyette bulunması veya idaresi için katkı sağlayan organizasyonlarda bulunduklarında,

            -tüzel kişilerin veya düzenlemelerin kurulması, faaliyet göstermesi veya idaresi işleri ve işletmenin tüzel kişiliğinin alım satımı ile uğraştıklarında,

            avukatlar, noterler, bağımsız hukuk işleri ile uğraşanlar ve muhasebeciler,

 

 e) Müşterisi için Sözlükteki tanımda listelenen faaliyetlerle ilgili olarak bir müşterisi için işlemleri hazırladıkları  veya gerçekleştirdiklerinde, kayyım kurumu  ve şirket hizmetleri sağlayanlar,

           

           

Şüpheli İşlemlerin Bildirilmesi ve Uyum

           

             Tavsiye 13

 

            Bir finansal kuruluşun, fonların suç faaliyetinden elde edilen gelir veya terörün finansmanı ile ilgili olduğu konusunda bir şüphe veya şüpheyi gerektirecek geçerli bir neden bulunması durumunda bu şüphelerini derhal ve doğrudan mali istihbarat birimine –MİB (Financial Institutions Unit) bildirmelidirler.

           

 

Tavsiye 14

 

Finansal kuruluşlar, bunların yöneticileri, yetkilileri ve çalışanlar;

 

a) şüpheli bir işlemi iyi niyetle bildirdiklerinde, suç fiilinin ne olduğunu tam olarak bilmeseler dahi, yasadışı faaliyetin gerçekten meydana gelip gelmediğine bakılmaksızın, sözleşmeyle veya herhangi bir yasal yada idari düzenlemeyle getirilmiş olan yükümlülükleri ihlal ettikleri gerekçesiyle cezai yada hukuki sorumluluğa tabi olmaktan yasal hükümler ile korunmalıdır.

 

 b) Şüpheli bir işlemin veya ilgili bilginin mali istihbarat birimine bildirildiğini ifşa etmeleri yasaklanmalıdır.

 

             

Tavsiye 15

 

 Finansal kuruluşlar karapara aklamaya ve terörün finansmanına ilişkin karşı programlar geliştirmelidirler. Program asgari olarak;

 

a) Finansal kuruluşların bünyelerine, idare şekillerine ve yürürlükteki mevzuata uygun dahili politika, prosedür ve kontrol yöntemlerinin geliştirilmesini ve bu görevler için uygun ve yüksek nitelikli personel istihdamının sağlanmasını,

 

b) Çalışanlara yönelik olarak süreklilik  gösteren bir eğitim programı hazırlanmasını,

 

c) Sistemi kontrol edecek bir denetim fonksiyonu kurulmasını,

içermelidir.

 

 

Tavsiye 16

 

 13-15 ve 21'nci tavsiyelerde belirtilen yükümlülükler aşağıdaki şartlarda  finansal olmayan kuruluş ve meslek gruplarına da uygulanmalıdır.

           

 a) Avukatlar, noterler, diğer bağımsız hukuk işlerini yürütenler ve muhasebeciler, müşterileri için veya onlar adına tavsiye 12 (d) de belirtilen bir faaliyetlerle ilgili finansal işlemle uğraştıklarında şüpheli işlem bildiriminde bulunmak zorundadırlar. Ülkeler, denetimde dahil muhasebecilik faaliyetlerinin dışındaki faaliyetler içinde bildirim yükümlülüğü getirmeleri yönünde  ısrarla teşvik edilirler.

 

  b) Değerli maden ve değerli taş tacirleri, belirli bir miktara eşit veya onun üstünde nakit işlem yaptıklarında, şüpheli işlem bildiriminde bulunmak zorundadırlar.

 

  c) Kayyım kurumları ve şirket hizmetleri sağlayanlar, müşterileri için veya onlar adına tavsiye 12(e) de belirtilen bir faaliyetle uğraştıklarında şüpheli işlem bildiriminde bulunmak zorundadırlar.

 

  Avukatlar, noterler, diğer bağımsız hukuk işleri ile uğraşanlar ve bağımsız hukuk işleri ile uğraşanlar gibi hareket eden muhasebeciler tarafından elde edilen bilgiler, onların mesleki gizlilik veya yasal mesleki ayrıcalığa tabi oldukları durumlarda edindikleri bilgiler kapsamında ise şüpheli işlem bildiriminde bulunmak zorunluluğu bulunmamaktadır.

 

           

            Karapara Aklama ve Terörün Finansmanını Önleyecek Diğer Tedbirler       

 

Tavsiye 17

 

Ülkeler, bu tavsiyelerin kapsamına giren gerçek ve tüzel kişilerin karaparanın aklanması ve terörün finansmanı ile mücadele  yükümlülüklerine uymamaları durumunda, onlara yasal, toplumsal veya idari olarak etkili, fiillerine uygun ve caydırıcı yaptırımlar uygulanmasını sağlamalıdır.                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                            

 

Tavsiye 18

 

Ülkeler, tabela (paravan) bankaların kurulmasına onay vermemeli ve işlemlerini sürdürmelerini kabul etmemelidirler. Finansal kuruluşlar, paravan bankalarla muhabir banka ilişkisine girmemeli veya böyle bir ilişkiyi sürdürmemelidir. Finansal kuruluşlar, hesaplarının paravan bankalar tarafından kullanılmasına izin veren muhatap yabancı finansal kuruluşlarla iş ilişkisi kurmaktan sakınmalıdırlar.

 

Tavsiye 19

 

Ülkeler;

(a) sermayenin serbest dolaşımına engel olmaksızın nakit veya nakit yerine geçen değerlerin sınır ötesi fiziki hareketlerini, bunlar hakkındaki bilgilerin amacına uygun bir şekilde kullanılmasını sağlamak üzere, tespit veya takip etmeyi mümkün kılacak tedbirleri,

 

 (b) bankaların, diğer finansal kuruluşların ve aracı kurumların, belirli bir miktarın üstündeki ulusal veya uluslararası nakit işlemlerini, karapara aklama ve terörün  finansmanı olaylarına yönelik olarak yetkili makamların kullanımına elverişli bir bilgisayar veri tabanı olan ulusal bir merkezi organa bildirmek üzere kurulacak bir sistemin uygulanabilirliğini ve bunun getireceği yararları,

 dikkate almalıdırlar.

 

Tavsiye 20

 

Ülkeler; FATF Tavsiyelerini, karapara aklama ve terörün finansmanı riski taşıdığı belirtilen finansal olmayan iş ve meslekler dışındaki iş ve mesleklere de uygulamayı dikkate almalı, karapara aklama için nispeten az risk taşıyan modern ve güvenli para yönetim tekniklerinin geliştirilmesini daha fazla teşvik etmelidirler.

 

           

FATF Tavsiyelerine hiç veya Yeterince Uymayan Ülkelerle İlgili olarak Alınabilecek Tedbirler

           

            Tavsiye 21

 

            Finansal kuruluşlar, FATF Tavsiyelerini uygulamayan yada eksik uygulayan ülkelerin vatandaşları, şirketleri ve finansal kuruluşları ile  girecekleri iş ilişkilerine ve işlemlere özel dikkat göstermelidirler. Bu işlemlerin görünürde hukuki ve ekonomik amacı yoksa, işlemlerin esası ve amacı araştırılmalı ve bulgular yetkili makamlara yardımcı olabilecek şekilde yazılı kayda geçirilmelidir. Bir ülke, FATF tavsiyelerine uymamaya yada yeterince uyum göstermemeye devam ederse,  ülkeler buna karşı uygun tedbirleri almalıdırlar.

 

            Tavsiye 22

 

            Finansal kuruluşlar, tabi oldukları yükümlülükleri yurtdışındaki, özellikle bu tavsiyeleri uygulamayan yada eksik uygulayan ülkelerde bulunan şubeleri ve hisse çoğunluğuna sahip oldukları iştiraklerine de bu ülkelerin mevzuatının izin verdiği ölçülerde uygulanmasını sağlamalıdırlar. Bu ülkelerde yürürlükte olan yasalar ve yönetmelikler bu uygulamaya imkan vermiyorsa, kuruluşlar, ana kurumun bulunduğu ülkedeki yetkili makamlara bu Tavsiye Kararlarını uygulayamadıklarını bildirmelidirler.

 

  Düzenleme ve Denetim

 

  Tavsiye 23

 

  Ülkeler, finansal kuruluşların yeterli düzenleme ve denetime tabi olmalarını ve FATF tavsiyelerini etkin biçimde uygulamalarını sağlamalıdırlar. Yetkili makamlar, suçluların veya onlara bağlı kişilerin bir finansal kuruluşta  önemli bir hisse sahibi, lehdar veya yönetici olmasını engelleyecek gerekli yasal veya düzenleyici tedbirleri almalıdırlar.

 

            Temel Prensiplere (the Core Principles) tabi olan finansal kuruluşlar için, düzenleme ve denetlemeye yönelik olan ve karapara aklamayla ilgili bulunan tedbirler, aynı zamanda karapara aklama ve terörün finansmanının önlenmesi amaçları için de geçerli olmalıdır.

 

  Karapara aklama ve terörün finansmanı riski  dikkate alınarak, söz konusu risk faktörleri ile mücadele kapsamında, diğer finansal kuruluşlar da ruhsata, kayıt altına alınmaya,  düzenlemelere ve karapara aklamanın önlenmesine yönelik denetimlere tabi tutulmalıdır. En azından,  para veya kıymet transferi veya döviz bozdurma işlemi gerçekleştiren kuruluşlar ruhsata bağlanmalı veya kayıt altına alınmalıdır. Bu tür kuruluşların karaparanın aklanması ve terörün finansmanı ile mücadeleye yönelik yasa ve düzenlemelere tabi olmalı ve uyumlarının takibi için etkin yasal düzenleme ve denetim prosedürleri uygulamaya konulmalıdır.

 

           

Tavsiye  24

 

   Finansal karakterli olmayan kuruluş ve meslek sahipleri aşağıda belirtildiği şekilde düzenleme ve denetime tabi olmalıdır:

 

a)       Kumarhaneler, karapara aklama ve terörün finansmanını önlemeye yönelik tedbirleri uygulayacak kapsamlı bir düzenleme ve denetim rejimine tabi olmalıdır. Asgari olarak:

-Kumarhaneler ruhsata bağlanmalı,

            -Yetkili makamlar, suçluların veya onlarla bağlantılı kişilerin büyük bir teşebbüsü kontrol etmelerini, onda pay sahibi olmalarını veya bir kumarhanenin yönetimini ellerinde bulundurmalarını engelleyecek gerekli yasal veya düzenleyici tedbirleri almalı ve ayrıca,

            -Yetkili makamlar, kumarhanelerin, karapara aklama ve terörün finansmanıyla mücadeleye yönelik yükümlülüklerle uymaları bakımından denetlenmelerini sağlamalıdır.

 

b)       Ülkeler, diğer finansal karakterli olmayan kuruluş ve meslek sahiplerinin de karapara aklama ve terörün finansmanıyla mücadeleye  yönelik yükümlülüklerini yerine getirmelerini ve izlenmesini düzenleyen etkin sistemlere tabi olmalarını sağlamalıdırlar. Bu, risk bazlı bir temelde gerçekleştirilmelidir. Bu iş bir devlet otoritesi tarafından veya üyelerinin karapara aklama ve terörün finansmanıyla mücadele yükümlülüklerini yerine getirmesini sağlayabilmesi halinde bir özerk düzenleyici kuruluş tarafından da yapılabilir.

 

  

Tavsiye 25

 

   Yetkili makamlar, finansal kuruluşlar ve finansal karakterli olmayan kuruluş ve meslek sahiplerine, karapara aklama ve terörün finansmanının önlenmesine yönelik uygulamalarda ve özellikle şüpheli işlemleri tespit ve bildirim konusunda yardımcı olacak kılavuz hazırlamalı ve bu kuruluşlara geri bildirimde bulunmalıdır.

                       

 

C. KARAPARA AKLAMA VE TERÖRÜN FİNANSMANI İLE MÜCADELE SİSTEMİ İÇİN GEREKLİ OLAN KURUMSAL VE DİĞER TEDBİRLER

 

      Yetkili Makamlar, Yetkileri ve Kaynakları

  

Tavsiye 26

 

   Ülkeler, potansiyel karapara aklama ve terörün finansmanına dair şüpheli işlem bildirimleri ile diğer bilgileri alan (ve yetki verildiyse isteyebilen), analiz eden ve dağıtan bir merkezi birim olarak faaliyet gösteren mali istihbarat birimi kurmalıdır. Mali istihbarat birimi, şüpheli işlem bildirimlerinin analiz edilmesi de dahil fonksiyonlarını yeterince yerine getirebilmek için gerekli olan finansal, idari ve icrai bilgilere doğrudan veya dolaylı olarak zamanında erişebilmelidir.

           

   Tavsiye 27

 

   Ülkeler karapara aklama ve terörün finansmanının önlenmesi incelemelerinden sorumlu yasa uygulama birimleri kurmalıdır. Ülkelerin, karapara aklama soruşturmaları için mümkün olduğu ölçüde, kontrollü teslimat, gizli operasyonlar ve benzeri teknikler gibi  özel soruşturma tekniklerini desteklemeleri ve geliştirmeleri teşvik edilmelidir. Ayrıca, mal varlığı incelemesinde uzmanlaşmış geçici veya kalıcı grupların kullanılması ve diğer ülkelerdeki yetkililerle işbirliği halinde incelemeler gibi diğer etkin mekanizmaların da devreye sokulması teşvik edilmelidir.

 

Tavsiye 28

 

Karapara aklama ve öncül suça yönelik incelemeler yürütürken, soruşturma, kovuşturma ve ilgili uygulamalarda kullanılmak üzere gerekli bilgi ve belgeler yetkili makamlara sunulmalıdır. Bu konudaki yetki; finansal kuruluşlar ve kişiler tarafından tutulan kayıtların sağlanması, gayri menkuller ve müştemilatının aranması, delillerin ele geçirilmesi ve elde edilmesi için zorunlu tedbirleri kullanabilmeyi içermelidir.

 

 

Tavsiye 29

 

Denetim birimlerinin, inceleme yapma yetkisi de dahil, finansal kuruluşların karapara aklama ve terörün  finansmanının önlenmesiyle ilgili yükümlülükleri yerine getirip getirmediklerini izleme ve bu yükümlülüklere uymasını sağlama yetkileri olmalıdır. Birimlerin, söz konusu uyumunun izlenmesiyle ilgili bilgileri finansal kuruluşlardan alma ve yükümlülüklerin yerine getirilmemesi durumunda bu kuruluşlara idari yaptırımları uygulama yetkileri bulunmalıdır.

 

 

Tavsiye 30

 

 Ülkeler, karapara aklama ve terörün finansmanıyla mücadelede yer alan yetkili kurumlara yeterli finansal, teknik ve personel kaynağı sağlamalıdır. Ülkeler, söz konusu kurumların etki altında kalmadan dürüst, objektif ve bağımsız olarak görevlerini yerine getirmelerini sağlayacak yeterli düzenlemeye sahip olmalıdır.

 

 

Tavsiye 31

 

Ülkeler, karapara aklamanın ve terörün finansmanının önlenmesi için politika geliştiren makamların, mali istihbarat biriminin, yasa uygulama ve denetim mercilerinin aralarında işbirliğinin tesis edecek ve gerektiğinde karapara aklama ve terörün finansmanı mücadeledeki politika ve hareket tarzlarının gelişmesini ve uygulamasını koordine edecek etkin mekanizmalara sahip olmasını sağlamalıdır.

 

   Tavsiye 32

 

   Ülkeler, yetkili makamların karapara aklama ve terörün finansmanıyla mücadelede konusunda kapsamlı istatistikler elde ederek sistemlerinin etkinliğini değerlendirmelerini sağlamalıdırlar.

   Bunlar, alınan ve dağıtılan şüpheli işlem raporlarına, ve karapara aklama ve terörün finansmanıyla ilgili; inceleme, soruşturma ve mahkumiyet kararlarına, dondurulan, el konulan ve müsadere edilen mal varlıklarına, karşılıklı yasal yardımlaşma ve diğer uluslararası işbirliği taleplerine  ilişkin istatistikleri kapsamalıdır.

 

                      

Tüzel Kişilerin ve Anlaşmaların Şeffaflığı

 

   Tavsiye 33

 

    Ülkeler, tüzel kişiliklerin karapara aklanması amacıyla kullanılmasını önleyecek tedbirleri almalıdırlar. Tüzel kişiliklerde hak sahibi olanlara ve bu kuruluşları kontrol edenlere ait doğru bilgilere yetkili makamlarca zamanında erişilebilmesi sağlanmalıdır. Özellikle, tüzel kişilerin hamiline  menkul kıymet ihraç yetkisine sahip olduğu ülkelerde bu kuruluşların karapara aklamak amacıyla istismar edilmemesini sağlayacak tedbirler alınmalı ve bu tedbirler yeterli düzeyde olmalıdır. Ülkeler, müşterini tanı ilkelerinin gerektirdiği yükümlülüklere tabi olan finansal kuruluşların, tüzel kişiliklerin hak sahipliklerine ve bu kuruluşları kontrol edenlere ait bilgilere erişmesini sağlayacak tedbirleri dikkate almalıdırlar.

 

 

Tavsiye 34

 

 Ülkeler, kişiler arasında yapılan hukuki anlaşmaların karapara aklanması amacıyla kullanılmasını önleyecek tedbirleri almalıdırlar. Özellikle yetkili makamlar, kayyım kurumlarına ait  kurucu, mütevelli ve hak sahiplerine ilişkin  doğru ve kesin bilgilere zamanında erişilebilmelidir. Ülkeler, 5. tavsiyede belirtilen yükümlülükleri üstlenen finansal kuruluşların, bu anlaşmalara taraf olan gerçek kişiler veya tüzel kişilerin kurucu, mütevelli ve hak sahiplerinin kimlikleri ile kontrol prosedürlerine ait bilgilere erişmesini kolaylaştıracak tedbirleri dikkate almalıdırlar.

 

 

D. ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ

        

         Tavsiye 35

 

 Ülkeler; Uyuşturucu ve Psikotrop Madde Kaçakçılığının Önlenmesine Dair 1988 Tarihli, Sınır Aşan Örgütlü Suçların Önlenmesine Dair 2000 Tarihli, Terörün  Finansmanının Önlenmesine Dair 1999 Tarihli BM Sözleşmelerine  taraf olmak ve  tam olarak uygulamak için acil tedbirler almalıdır.      

Ayrıca, ülkeler, Suç Gelirlerinin Araştırılması, Aklanması, El Konulması ve Müsaderesine Yönelik 1990 tarihli Avrupa Konseyi Sözleşmesini  ve 2002 Tarihli Terörizme Karşı Inter-American Sözleşmesi gibi diğer ilgili uluslar arası sözleşmeleri de onaylamalı ve uygulanmasını sağlamalıdırlar.

 

            Karşılıklı Yasal Yardımlaşma ve Suçluların İadesi

  Tavsiye 36

 

  Ülkeler; karapara aklama ve terörün finansmanıyla ilgili inceleme, soruşturma ve tahkikat süreçlerinde mümkün olduğunca kapsamlı, süratli, olumlu ve etkin karşılıklı yasal yardımlaşmada bulunmalıdırlar. ülkeler özellikle;

            a) karşılıklı yasal yardımlaşma konusunda, yasaklamalar getirmemeli ve gereksiz kısıtlayıcı koşullar ileri sürmemeli, 

            b) karşılıklı yasal yardımlaşmanın yerine getirilmesine ilişkin açık ve etkin prosedürler geliştirmeli,

            c) sadece Finansal karakterli olduğu gerekçesiyle yasal yardım talebini geri çevirmemeli ve

            d) finansal kuruluşlara yasalar tarafından verilen gizlilik hakkını öne sürerek yasal yardım talebini reddetmemelidir.

 

Ülkeler, yetkili makamlarının, 28. tavsiyede belirtilen yetkilerini, yasal yardım talepleri için de, hatta ülkenin mevzuatı cevaz veriyorsa  yabancı ülkelerdeki muadil yasa uygulayıcı birimlerden gelen doğrudan talepler için de  kullanılabilmelerini sağlamalıdırlar.  

 

   Yargı yeri karışıklığına sebebiyet vermemek için, birden çok ülkede soruşturmaya konu olan olaylarda, sanıkların kovuşturulacağı yerin belirlenebilmesi için uygun mekanizmalar kurulması ve uygulanması dikkate alınmalıdır.

 

   Tavsiye 37

 

   Fiilin her iki tarafta suç olmaması durumunda bile ülkeler mümkün olduğunca en geniş biçimde karşılıklı yasal yardımlaşmayı yerine getirmelidir.

 

            Fiilin, her iki ülkede de  suç sayılması gerektiği durumlarda, suçun aynı kategoride olmasına veya aynı terminolojiyle adlandırılmasına bakılmaksızın, fiilin her iki ülkede de suç olarak kabul edilmesi, karşılıklı yasal yardımlaşma veya suçluların iadesi için yeterli sayılmalıdır.

 

 

 Tavsiye 38

 

 Yabancı ülke tarafından, karapara aklama yada öncül suçlardan elde edilen gelirlerin, aklanan veya buna tekabül varlığın, bu suçların işlenmesinde kullanılan veya kullanılmak istenilen vasıtaların; tespiti, dondurulması, zaptı veya müsaderesi talep edildiğinde acil mukabele etme yetkisi bulunmalıdır. Ayrıca, müsadere edilen mal varlığın paylaşılmasını da içerebilecek el koyma ve müsadere işlemlerinde işbirliğine yönelik anlaşmalar yapılmalıdır.

 

           

            Tavsiye 39

 

            Ülkeler karapara aklamayı iadesi mümkün suçlardan saymalıdır. Her ülke kendi vatandaşlarını iade etmeli, veya ülkenin vatandaşlığı sebep göstererek iadeyi gerçekleştirmemesi durumunda söz konusu ülke karşı tarafın talebiyle isnat edilen suçlardan soruşturmanın başlaması için konuyu ivedilikle kendi yetkili makamlarına iletmelidir.  Söz konusu yetkili makamlar karar verirken ve tahkikatı yürütürken olayı kendi ülkelerindeki cürümlerin kovuşturması gibi ele almalıdırlar.Ülkeler bu tür kovuşturmaların etkinliğini sağlayabilmek için özellikle delillendirme  ve prosedürle ilgili hususlarda işbirliği yapmalıdır.

 

Ülkeler; kendi hukuki sistemlerine bağlı olarak; iade taleplerinin doğrudan ilgili bakanlıklar arasında gerçekleşmesine imkan tanıyarak iade sürecinin basitleştirilmesini, tutuklanma emri veya yargılama talebine istinaden şahısların iade edilmesini ve/veya resmi iade işlemlerinden kendi rızasıyla vazgeçen kişiler için basitleştirilmiş iade prosedürleri geliştirmeyi

dikkate alabilirler.

 

           

İşbirliğinin Diğer Biçimleri

 

Tavsiye 40

 

            Ülkeler yetkili makamların diğer ülkelerdeki muadili olan kurumlarla mümkün olan en  geniş uluslar arası işbirliği yapmaları sağlamalıdır. Kendiliğinden veya talep üzerine doğrudan muadil birimler arasında, hem karapara aklama hem de öncül suçlarla ilgili bilginin çabuk ve yapıcı bir şekilde değişimini kolaylaştıracak açık ve etkili yollar olmalıdır.Bilgi değişimleri gereksiz kısıtlamalar getirilmeksizin sağlanmalıdır.

            Özellikle;

            a-Yetkili makamlar, yardım talebini, sadece finansal konuları  içeriyor olduğu için reddetmemelidirler.

            b-Ülkeler, işbirliğini reddetme gerekçesi olarak finansal kuruluşların tabi olduğu  gizlilik ve sır saklama yasalarına sığınmamalıdırlar.

            c-Yetkili makamlar, yabancı ülkelerdeki muadili kurumlar adına sorgulama ve mümkünse soruşturma yapabilmelidirler.

 

Yabancı makam tarafından talep edilen bilgi ilgili birimin görev alanı  içinde değilse, ülkeler; muadili olmayan kuruluşlarla da hızlı ve yapıcı bilgi değişimini sağlamanın gayreti içerisinde olmalıdırlar. Muadil kuruluşlar dışındaki dış otoritelerle doğrudan yada dolaylı olarak işbirliği yapılabilir. Takip edilecek uygun yol hakkında bir belirsizlik olduğunda yetkili makamlar, yardımlaşma için öncelikle yabancı muadil kurumlarla bağlantı kurmalıdırlar. Ülkeler; değişime tabi tutulan bilgilerin, sadece gizlilik ve veri korumayı içeren yükümlülüklere uygun olarak yetkili kılınan biçimde kullanmalarını sağlamak için kontroller ve güvenceler kurmalıdırlar.

 

 

 

TERİMLER SÖZLÜĞÜ

 

 Bu tavsiyelerde aşağıdaki kısaltmalar kullanılmıştır:

 

“Lehdar (Hak Sahibi)” bir müşteri adına hareket eden ve/veya adına işlem yapılan  gerçek kişi yada kişileri ifade etmektedir. Ayrıca bir tüzel kişilik yada ortaklık üzerinde nihai etkili kontrolü olan kişileri de içermektedir.

 

Temel Prensipler”;

-     Basel Komitesinin Bankacılık Denetimi  hakkında yayınladığı “Etkin Bankacılık Denetimi için Temel Prensipleri”

-     Uluslararası Menkul Kıymetler Komisyonu tarafından yayınlanan “Menkul Kıymet Düzenlemeleri için Amaçlar ve Prensipleri”

-     Uluslararası Sigorta Murakabe Birliği tarafından yayınlanan Sigorta Murakabe Prensipleri” ifade eder.

 

“Belirlenen suç kategorileri” :

Organize suç gruplarına katılma ve şantaj,

-Terörün  finansmanı ve terörizmin ,

-İnsan ticareti ve göçmen kaçakçılığı,

-Çocukların cinsel istismarını da içeren cinsel sömürü,

   -Uyuşturucu ve Psikotrop madde kaçakçılığı,

            -Silah kaçakçılığı,

- Çalıntı ve diğer mal kaçakçılığı,

            -Yolsuzluk ve rüşvet,

            -Dolandırıcılık,

   -Kalpazanlık,

            -Ürün taklidi ve korsan üretim,

            -Çevreye karşı suç işleme,

            -Cinayet, ağır yaralama,

            -Çocuk kaçırma, yasadışı alıkoyma ve rehin alma;

            -Soygun ve Hırsızlık;

            -Kaçakçılık;

            -Gasp,

            -Sahtecilik,

            -Korsanlık,

            -Menkul kıymet borsasında içerden öğrenenlerin ticareti ve piyasa manipülasyonu.

 

            anlamını içermektedir.

 

            Yukarıda listelenmiş her bir kategorideki öncül suç olarak nitelendirilecek suç çeşitleri hakkında karar verirken, her bir ülke kendi ulusal mevzuatına uygun olarak o suçları ve herhangi bir özel öğenin niteliğini  cürüm kapsamına alacak tanımlamayı nasıl yapacağına karar verebilir.

 

“Belirlenen finansal olmayan iş ve meslek grupları”;

a)        Kumarhaneler( internet kumarhaneleri dahil);

b)        Emlakçılar;

c)         Kıymetli metal tacirleri;

d)        Kıymetli taş tacirleri;

e)        Avukatlar, noterler, diğer bağımsız hukuk işleri ile uğraşanlar ve muhasebeciler- ki bu sadece danışmanlar, ortaklar yada mesleki kuruluşlar dahilinde istihdam edilen meslek sahiplerini ifade etmektedir. Bunlar, diğer tip işlerde yada karapara aklamayla mücadele önlemlerine halihazırda tabi olabilecek  devlet kurumlarında çalışan kişileri kastetmemektedir.

f)              Kayyım Kurumları ve Şirket Hizmeti Sağlayanlar bu tavsiyeler gereğince başka bir yerde kapsama alınmayan tüm kişi ve meslekleri ve aşağıda sayılan hizmetleri üçüncü kişilere sağlayan işleri belirtmektedir:

 

-Tüzel kişiliği kuran bir acenta  gibi hareket etmek;

-Bir şirketin müdürü yada sekreteri, bir ortaklığın ortaklarından biri, yada diğer tüzel kişiliklerle ilişkide bulunulan benzer pozisyonlarda ki kişiler gibi hareket etmek (yada bir başka kişiyi bu tür hareket etmesi için görevlendirmek);

-Bir şirket için şirket merkezi; iş ve posta adresi, yazışma ve idari adres, bir ortaklık yada herhangi bir diğer tüzel kişilik yada anlaşmalar sağlamak;

-Bir kayyımlık kurumunun kayyımı gibi hareket etmek (yada bir başka kişiyi bu tür hareket etmesi için görevlendirmek);

-Bir başka kişi adına vekil hissedar gibi hareket etmek (yada bir başka kişiyi bu tür hareket etmesi için görevlendirmek);

 

“Belirlenen eşik” Açıklayıcı Notlarda düzenlenen miktarı belirtmektedir.

 

“Finansal kuruluşlar” bir müşteri adına yada onun için aşağıda sayılan bir yada daha fazla faaliyeti yürüten kişi yada tüzel kişiliği belirtmektedir.

 

 -mevduat kabulü, kamu ve özel bankacılık

- her türlü kredi verme, faktöring ve forfeiting

- finansal kiralama.

- para yada kıymet transferi.

- ödeme araçlarının yönetimi ve ihracı (kredi ve bankamatik kartı, çek,seyahat çeki, havale emri ve banka çekleri,elektronik paralar).

- finansal teminat ve taahhütler.

-para piyasası araçları, döviz, kambiyo, faiz oranı ve endeks araçları, transfer edilebilir menkul değerler, vadeli eşya alım-satımı

            - menkul kıymet ihracı ve bunların ihracına aracılık,

            - portföy yönetimi

            - başkaları adına nakit yada likit değerlerin  idaresi,

            - başkaları adına fonların veya paranın diğer şekillerde yatırımı, idaresi yada yönetimi,

            - hayat sigortası yaptırılması ve diğer sigorta ile ilgili yatırımların plasmanı,

   - para ve döviz alım satımı,

            işlerini yürüten  gerçek ve tüzel kişilerdir.

 

           Bir finansal faaliyet bir kişi yada kuruluş tarafından geçici yada çok sınırlı esaslarda yürütülüyorsa (miktar ve mutlak kriterini dikkate alarak) karapara aklama faaliyeti riskinin çok az olduğu durumda ülke karapara aklamayla mücadele önlemlerinin kısmen yada tamamen uygulanmasının gerekli olmadığına karar verebilir.    

 

          Tam anlamıyla sınırlandırılmış ve haklı bir sebebe dayalı durumlarda ve karapara aklama riskinin düşüklüğünün kanıtlanmasıyla bir ülke Kırk Tavsiyenin bazılarının yada tümünün yukarıda belirtilen bazı finansal faaliyetlere uygulanmamasına karar verebilir.

 

“FIU” Mali İstihbarat Birimi demektir.

 

“Yasal düzenlemeler” kayyımlık kurumları yada diğer benzeri yasal düzenlemeler ifade etmektedir.

 

“Tüzel kişiler” hukuki şahıslar, vakıflar, ortaklıklar yada dernekler, yada bir finansal kuruluş ile sürekli müşteri ilişkisine girebilen herhangi benzer teşekkülleri  belirtmektedir. 

 

“Muhabir bankacılık aracılığı ile yürütülen hesaplar” üçüncü kişilerin işlemlerini doğrudan yapmak için kullandıkları muhabir hesapları nitelemektedir.

 

“Siyasi kimliği ön planda olan kişiler"  yabancı bir ülkede, üst düzey bir kamu görevi ile görevlendirilmiş örneğin Devlet yada Hükümet başkanı, üst düzey siyasiler, üst düzey hükümet görevlileri, adli yada askeri personel, önemli siyasi parti çalışanları, kamu kurumu yöneticisi niteliğindeki kişileri ifade etmektedir. Siyasi kimliği ön planda olan söz konusu kişilerin aile bireyleri yada yakın ilişkisi bulunanlar ile girilen iş ilişkileri kendileri ile olduğu kadar itibar riski taşımaktadır. Tanım yukarıda sayılan kategorilerdeki orta kademedeki yada daha alt kademedeki kişileri kapsamamaktadır.

 

“Paravan banka” bir ülkede kurulmuş olan ancak hiçbir fiziki mevcudiyeti olmayan ve bir organize finansal kuruluşla herhangi bir organik bağı olmayan bankalardır.

 

“STR” şüpheli işlem bildirimini nitelemektedir.

 

“Denetçiler” karapara aklama ve terörizmin finansmanıyla mücadelede finansal kuruluşların yükümlülüklere uyumunu sağlamaktan sorumlu olarak belirlenmiş yetkili otoritelerdir.

 

“FATF tavsiyeleri” bu tavsiyeleri ve terörizmin finansmanına ilişkin FATF Özel Tavsiyelerini işaret etmektedir.     

                         

                              

 

 

 

 

 AÇIKLAYI CI NOTLAR

 

Genel

 

1.         Bu belgede "ülkeler"  ifadesine atıf,  bir devletin hükmü altındaki topraklar ya da bir devletin yargı yetkisinin geçerli olduğu yerler olarak anlaşılmalıdır.

 

2.         Tavsiye 5-16 ve 21-22, finansal kurumların yada belirlenen finansal olmayan kuruluşların ve meslek sahiplerinin belirli önlemler almaları gerektiğini belirtmektedir. Bu maddeler, ülkelerin, finansal kurumlar yada finansal olmayan kuruluşlar ve mesleklerin her bir tavsiye ile uyumlu olmaya zorlayacak tedbirleri almalarını gerektirir. Tavsiye 5, 10 ve 13 ile getirilen temel yükümlülükler kanunda veya yönetmelikte yer almalıdır. Ayrıca bu tavsiyelerde öngörülen diğer hususlar da yükümlülüklerde olduğu gibi kanun, tüzük yada yetkili otoriteler tarafından çıkarılacak diğer icrai belgelerle düzenlenecektir.

 

3.         Bir konu hakkında yeterli konumda bulunan bir finansal kuruma başvurulduğunda söz konusu finansal kurum değerlendirmesindeki haklılığını yetkili makamlara sunmalıdır.

 

4.         Ülkeler, Tavsiye 12 ve 16 ile uyumlu olarak, avukatlar, noterler, muhasebeciler ve diğer finansal olmayan kuruluş ve meslek sahiplerinin yaptıkları faaliyetlerle ilgili olarak bu iş ve meslek sahipleri belirtilen faaliyetler kapsamında olduğu sürece kanun yada tüzük çıkarmak zorunda değildir  .

 

5.         Finansal kurumlara uygulanan bu açıklayıcı notlar, finansal olmayan kuruluş ve meslek sahiplerine de uygulanabilir.

 

Tavsiye 5, 12 ve 16:

 

Tavsiye 5 ve 12 ile düzenlenen işlemler için belirlenen limitler aşağıdaki gibidir:

  • Finansal kurumlar (Tavsiye 5'te belirtilen sürekli olmayan müşteriler için) - 15.000$/Euro
  • Internet kumarhaneleri de dahil kumarhaneler (Tavsiye 12'de düzenlenen) - 3.000$/Euro
  • Değerli maden ve taş satıcıları işlemlerini nakit olarak gerçekleştirdiklerinde ( Tavsiye 12 ve 16 düzenlenen )-15.000$/Euro

Belirlenen limitlerin üzerindeki finansal işlemler, tek yada birbiriyle bağlantılı birden fazla işlemin yapıldığı durumları içerir.

 

 

Tavsiye 5

Müşterini Tanı İlkesi ve Bilgi Sızdırılması

 

1.         Finansal kurumun, müşteri ile ilişkinin kurulması yada devam ettirilmesi sırasında veya geçici işlemler yapılırken, bu işlemlerin karapara aklanması yada terörün finansmanı ile ilgili olduğundan şüphelenmesi durumunda;

 

a) Yapılan işlemin sürekli yada geçici olması veya hiçbir muafiyet yada belirlenmiş limiti hesaba katmaksızın müşterinin kimliğini belirlemeye ve teyit etmelidir.

 

b) 13. tavsiye gereğince Mali İstihbarat Birimlerine ŞİB'de bulunmak

 

            2.         Tavsiye 14, finansal kuruluşlara, yöneticilerine, memur ve çalışanlarına Finansal İstihbarat Birimine şüpheli işlem yada ilgili bir bilginin rapor edildiğini ifşa etme yasağı getirmiştir. Finansal kuruluşun Müşterini Tanı İlkesi (CDD) yükümlülüklerini yerine getirirken müşterinin gayri ihtiyari bu durumu fark etme riski söz konusudur. Müşterinin muhtemel bir şüpheli işlem bildirimi yada incelemenin farkına varması, muhtemel bir karapara aklama yada terörizmin finansmanı incelemesini tehlikeye atabilecektir.

 

         3.       Bu nedenle, bir finansal kuruluşta işlemin karapara aklama veya terörizmin finansmanıyla ilgisi olduğu şüphesi ortaya çıkmışsa, finansal kuruluşlar CDD yükümlülüklerini uygularken müşterinin bu konudan haberdar olma riskini de hesaba katarak hareket edeceklerdir. Eğer finansal kuruluş, CDD sürecini uygulamasının müşterinin durumu anlamasına neden olacağına dair ciddi emareler taşıyorsa, bu durumda CDD uygulamalarından vazgeçerek doğrudan şüpheli işlem raporu tanzim edebilecektir. Kuruluşlar çalışanların bu konuda duyarlı ve uyanık olmalarını sağlamakla görevlidir.

 

Tüzel kişiler ve ortaklıklara yönelik CDD uygulamaları

 

4-CDD ilkelerinin (a) ve (b) maddelerinin gerektirdiği uygulamalarının tüzel kişiler ve ortaklıklarla  ilgili olması durumunda, finansal kuruluşlar,

 

a)      Müşteri adına hareket ettiğini belirten kişinin böyle bir yetkisi olup olmadığını teyit etmeli ve bu kişiye ait kimlik tespitini yapmalıdırlar.

 

b)      Müşteriye ait kimlik tespitinin ve teyidinin yeterli olarak yapılabilmesi için  müşterinin ve mütevellilerin adı, tüzel kişiliğin yapısı, adresi, yöneticileri ve müşterinin tüzel kişi olduğunu tevsik eden resmi ve özel belgeleri elde etmelidir.

 

c)       Lehdar konumunda bulunan kişiye ait kimlik tespiti yapmalı ve bunun teyidi için gerekli tedbirleri almalıdırlar. Buna göre, tüzel kişiliğin  idaresini yürüten gerçek kişilerin kimlik tespitlerinin yapılmasını gerekmektedir. Müşteri veya müteşebbis, bildirim ve ihbar yükümlülüğüne tabi olan ve hisseleri borsada işlem gören bir şirket ise, bu şirketin hissedarlarının kimliklerinin tespit ve teyidine gerek  bulunmamaktadır.

 

 

             İlgili bilgi veya veri kamu kayıtlarından, müşteriden veya güvenilir diğer kaynaklardan temin edilebilir.

           

Daha önce yapılmış kimlik tespiti ve bunların doğrulanmasına güven

 

            5. tavsiyede yer alan CDD önlemleri, finansal kuruluşların müşterilerin her işleminde tekrar tekrar kimlik tespiti yapmalarını ve bunları doğrulatmalarını gerektirmemektedir. Bilgilerin doğruluğundan herhangi bir şüpheye düşülmediği takdirde kuruluşlar daha önceden yapılmış bulunan kimlik tespiti ve bunların doğrulanması işlemlerine güvenebileceklerdir. Şüphe doğuracak durumlara örnek olarak müşteriyle ilgili kara para aklama şüphesinin oluşması veya müşterinin iş profiline uygun olmayan hesap hareketlerinin varlığı gösterilebilir.

 

Kimlik Bilgilerini Doğrulamada Zamanlama

 

6.         Normal iş akışının kesilmemesi zaruri olduğu için iş ilişkisi kurulduktan sonra kimlik bilgilerinin doğrulanmasının kabul edilebilir olduğu durum türleri şunları içermektedir:

-Yüz yüze olmayan işlemler.

                        -Menkul kıymet işlemleri. Menkul kıymet sektöründe şirketler ve aracıların  müşteri kendileriyle bağlantı kurduğu anda piyasa şartlarına göre işlemleri çok hızlı bir biçimde gerçekleştirmeleri gerekebilir ve kimlik bilgilerinin doğrulanması tamamlanmadan işlemin gerçekleştirilmesi gerekebilir

-Hayat sigortası işlemleri.Hayat sigortası işlemine ilişkin olarak, ülkeler poliçe sahibi ile iş ilişkisi kurulduktan sonra sigorta poliçesinden faydalanan kişinin kimliğinin tespiti ve doğrulanmasına izin verebilir. Ancak bu tür durumlarda kimlik tespiti ve doğrulanması, ödeme anında veya daha önce yada poliçeden faydalanan kişi poliçe kapsamında kazandığı haklarını kullanmayı istediğinde gerçekleştirilmelidir.

 

7.         Finansal kurumlar, kimlik bilgilerinin doğrulanmasından önce iş ilişkisinden yararlanan müşterinin tabi olacağı şartlara ilişkin olarak risk yönetimi prosedürlerini benimsemeye de ihtiyaç duyacaklardır. Bu prosedürler, gerçekleştirilebilecek işlemlerin sayısı, miktarı ve/veya türünün kısıtlanması ve o iş ilişkisi türü için beklenen normların dışında gerçekleştirilen büyük hacimli veya karışık işlemlerin izlenmesi türünden bir önlemler setini içermelidir. Finansal kurumlar, yüz yüze olmayan işlemler için risk yönetimi tedbirleri örneklerine dair özel rehbere ilişkin olarak Basel CDD Dokümanı'na10 (Kısım 2.2.6) başvurmalıdır.

Mevcut  Müşterilerin Kimliklerinin Tespit Edilmesi Gereği

 

 

            8.         Mevcut müşterilerin kimlik tespitine ilişkin olarak Basel CDD Dokümanı'nda ortaya konan kurallar, müşteri hakkında gerekli özenin gösterilmesi süreci bankacılık faaliyeti ile bağlantılı kurumlara uygulandığında rehber görevini görmelidir ve uygun olduğunda diğer finansal kurumlara da uygulanabilir.

 

Basitleştirilmiş veya Azaltılmış CDD Önlemleri

 

9.         Genel kural, müşterilerin işlemden faydalanan kişinin kimlik tespiti gerekliliğini de kapsayan tüm CDD önlemlerine tabi olmalarıdır. Bununla beraber karapara aklama veya terörizmin finansmanı riskinin daha düşük olduğu, müşterinin ve işlemden faydalanan kişinin  kimliklerine ilişkin bilginin aleni olarak kullanılır durumda olduğu veya yeterli kontrol ve denetimlerin ulusal sistemde başka yerde varolduğu durumlar mevcuttur. Bu gibi durumlarda, bir ülkenin  kendi Finansal kurumlarının müşteri ve işlemden faydalanan kişinin kimlik bilgilerini tespit ederken ve doğrularken basitleştirilmiş veya azaltılmış CDD önlemlerini uygulamasına izin vermesi makul olabilir.

 

      10.       Basitleştirilmiş veya azaltılmış CDD önlemleri uygulanabilecek müşterilere örnekler:

 

·                    Finansal kurumlar - bu kurumlar 40 Tavsiye kapsamında terörizmin finansmanı ve karapara aklamayla mücadele ile ilgili gereklere maruz kaldıklarında  ve bu açıdan denetlendiklerinde.

·                     Düzenli şekilde bilgileri ifşa etmekle yükümlü kamu kurumları

·                    Kamu idareleri yada teşebbüsleri

 

11.           Kolaylaştırılmış yada azaltılmış CDD önlemlerinin, iş ve meslek gruplarının FATF Tavsiyeleri kapsamında terörizmin finansmanı ve karapara aklama ile mücadeleyle ilgili gereklere maruz kalması şartıyla belirlenen Finansal olmayan iş ve meslekler tarafından lehdarlar adına tutulan ortak hesaplara da uygulanmalı ve bunlar, izleme ve tavsiyelere uyumun sağlanması bağlamında etkili sistemlere maruz kalmalıdır. Bankalar da,  tutulan hesabın kurumun yada kendi müşterileri için özen gösterme usulünü yerine getiren Finansal aracı olan müşterilere dayanmasına ilişkin durumlar konusunda rehberlik sağlayan Basel CDD dokümanına danışmalıdır. Uygun olduğu durumda, CDD dokümanı diğer bazı Finansal kurumlar tarafından tutulan benzer hesaplarla ilgili olarak da rehberlik sağlayabilir.

 

12.           Basitleştirilmiş CDD yada azaltılmış önlemler bir çok değişik ürün ve işlem için de geçerlidir (sadece örnekteki işlemler), bu işlemler:

 

·         Yıllık prim tutarı 1000€/USD'den fazla olmayan yada tek prim tutarı 2500 €/USD'den fazla olmayan hayat sigortası poliçeleri.

·         Feragat maddesi olmayan emeklilik sigorta poliçeleri ve bu  poliçelerin tamamlayıcı olarak kullanılmaması

·         Çalışanlara emeklilikte yarar sağlayan emeklilik, emekli maaşı yada benzeri planlarda primlerin maaşlardan kesinti yoluyla yapılması ve bu planın kurallarının müşterinin karından feragat etmesine izin vermemesi.

 

            13.  Ülkelerin, Finansal kurumların söz konusu basitleştirilmiş önlemleri sadece kendi ülkelerindeki müşterilerine yada FATF Tavsiyelerini etkili şekilde uygulayan ve bunlara uyumu açısından yeterli görünen diğer ülke müşterilerine uygulama konusunda karar vermeleri de gerekmektedir.

 

Basitleştirilen CDD önlemleri karapara aklama yada terörizmin finansmanı yada yüksek risk durumları olduğunda kabul edilmez.

 

6. Tavsiye

Ülkeler, kendi ülkelerinde önemli kamu görevlerini icra eden bireylere 6. Tavsiyenin gereklerini uygulamaları yönünde teşvik edilmelidir.

 

9. Tavsiye

Bu Tavsiye taşeronluk ve  acentelik ilişkilerinde uygulanmaz.

 

Bu tavsiye, finansal kurumlarının müşterileri ile ilgili olarak yaptıkları işlemler, hesaplar ve ilişkilere de uygulanmaz.

 

10. ve 11. Tavsiye

Sigorta işi ile ilgili olarak, “işlemler” kelimesi sigorta ürününün kendisi, prim ödemesi ve hakları (kar)  olarak anlaşılmalıdır.

 

13. Tavsiye

            1.   Tavsiyede yer alan suç faaliyeti şunları nitelemektedir:

 

a)        ülkede kara para aklamanın öncül suçunu oluşturan tüm suç fiilleri; veya

b)    asgari olarak 1. Tavsiyenin gerektirdiği öncül suçları oluşturan fiiller

 

            Ülkeler (a) şıkkındaki alternatifi kabul etmeleri konusunda kuvvetli bir şekilde teşvik edileceklerdir. Yapılmaya teşebbüs edilmiş işlemler de dahil tüm şüpheli işlemler işlemin miktarına bakılmaksızın rapor edilmelidirler.

 

           2.      13. Tavsiye uygulanırken, ayrıca vergi konularını içerdiğinin düşünülüp düşünülmemesine bakılmaksızın şüpheli işlem bildirimleri mali istihbarat birimlerince rapor edilmelidir. Ülkeler, karapara aklayıcıların finansal kuruluşları şüpheli işlem bildiriminde bulunmaktan caydırmak için diğerlerine ilaveten kendi işlemlerinin vergi konuları ile ilgili olduğunu ileri sürmeye çalışabileceklerini dikkate almalıdırlar.

 

14. Tavsiye (dışarıya bilgi sızdırma)

 

            Avukatlar, noterler, diğer bağımsız hukuk işleri ile uğraşanlar ve muhasebeciler bağımsız hukuk meslekleri ile uğraşanlar müşterilerinin yasadışı faaliyetle uğraşmaktan caydırmaları dışarıya bilgi sızdırma sayılmaz.

 

15. Tavsiye

 

            Tavsiyede getirilen yükümlülüklerin her biri için alınacak olan önlemlerin kapsamı ve türü işyerinin büyüklüğü ve karapara aklama ve terörizmin finansmanı açısından taşıdığı riskin değerlendirilmesine uygun olmalıdır.

 

Finansal kuruluşlar için, uyum yönetimi düzenlemeleri  yönetim seviyesinde bir uyum görevlisinin atanmasını da içermelidir.

 

16. Tavsiye

 

1)              Her ülke, hangi konuların hukuk meslekleri ile uğraşanlar için ayrıcalıkların ve mesleki gizliklerinin kapsamına dahil olduğunu kendileri belirlerler. Bu normal olarak avukatların, noterlerin veya diğer bağımsız hukuk işleri ile uğraşan müşterilerinin birinden elde ettikleri veya aldıkları bilgileri içerir: (a) müşterilerinin yasal pozisyonunu tespit etmek bağlamında, veya (b) müşterilerini savunma ve temsil etme, veya hukuksal, idari, tahkimle ilgili veya aracılık işlemleri ile ilgili görevlerini yerine getirirlerken. Muhasebeciler de gizlilik ve ayrıcalık yükümlülüklerine tâbi olduklarında,  şüpheli işlem bildiriminde bulunmak zorunda değildirler.

 

2)              Ülkeler; avukatların, noterlerin, bağımsız hukuk işleri ile uğraşanların ve muhasebecilerin Ş.İ.B.'ni, düzenleyici kuruluşlarla mali istihbarat birimi arasında işbirliği olması halinde, düzenleyici kuruluşlara göndermelerine izin verebilirler

 

19. Tavsiye

1.      Ülkeler, sermaye hareketlerinin serbestliğini herhangi bir şekilde kısıtlamaksızın nakit işlemlerinin izlenmesi ve denetlenmesini kolaylaştırmak için, belli bir limiti aşan tüm sınır ötesi transferlerin onaylanma, idari izleme, beyan veya kayıt tutma yükümlülüklerine tabi edilmesinin fizibilitesini göz önünde bulundurabilirler.

 

2.       Eğer bir ülke şüpheli bir uluslar arası para, parasal araç, değerli metal veya mücevher sevkıyatı tespit ederse; durumu uygun bir şekilde söz konusu eşyanın gönderildiği veya gideceği ülkenin gümrük veya diğer yetkili birimlerine bildirmeli, söz konusu sevkıyatın kaynağının, varış yerinin ve amacının tespit edilmesi ile yapılması gereken hareketin belirlenmesine yönelik işbirliği yapmalıdır.

 

23. Tavsiye

23. tavsiye, salt kara parayla mücadele amacıyla finansal kuruluşlarda yönetim hakkına sahip hisselerin lisanslandırılmasının düzenli olarak gözden geçirilmesini getiren bir sistem gereksinimi  olarak algılanmamalı, fakat FATF açısından Finansal kuruluşlarda (özellikle banka ve banka dışı kurumlar) hissedarların kontrol edilmesinin arzu edildiğinin vurgulanması olarak algılanmalıdır. Hissedarların uygunluğuna dair testler zaten var olduğundan denetçiler dikkatlerini onların kara parayla mücadeledeki rollerine kaydırmalıdır.

 

           

            25. Tavsiye

Sağlanacak geri bildirim (feedback)  konusunda ülkeler “FATF Best Practice Guidelines on Providing Feedback to Reporting Financial Institutions and Other Persons” adlı rehberi dikkate almalıdır.

 

            26. Tavsiye

Bir ülke mali istihbarat birimi kurmuş ise Egmont Grubuna üyelik için başvurmak zorundadır. Ülkeler Egmont Bildirgesi'ne (Statement of Purpose) ve Kara Para Aklama Vakalarında Mali İstihbarat Birimleri Arasında Bilgi Değişimi İlkeleri'ne uymalıdır. Bahsi geçen dokümanlar mali istihbarat birimlerinin görevleri ve işlevleri ve bu birimler arasında bilgi değişimi mekanizmaları hakkında önemli rehberlik yapmaktadır.

 

            27. Tavsiye 

Ülkeler; yetkili birimlerine, kara para aklama olaylarında delillerin ve olaya karışmış diğer kişilerin tespit edilebilmesi için tutuklamayı veya müsadereyi geciktirme veya bundan feragat etme yetkisi veren yasal düzenlemeler de dahil, ulusal düzeyde önlemler almalıdır. Bu tür önlemler olmadan kontrollü teslimat ve gizli operasyonlar gibi prosedürlerin kullanılması sonuç vermez.

 

            38. Tavsiye

            Ülkeler:

a)       Tamamı veya bir kısmı yargı, sağlık, eğitim veya diğer alanlarda kullanılmak üzere bir müsadere fonu kurmalı,

b)                 Müsaderenin işbirliği halinde gerçekleştirilen yasa uygulama faaliyetlerinin doğrudan veya dolaylı sonucu olması halinde müsadere edilen varlıkların diğer ülkeler arasında veya diğer ülkelerle birlikte paylaşılmasına imkan verecek gerekli önlemleri almalıdır.

 

40. Tavsiye

1)                  Bu tavsiyede:

·             “Muhatap Birimler” (counterpart) sözcüğü aynı sorumluluk ve işlere sahip yetkilileri belirtir.

·              “Yetkili Otorite” (competent authority) terimi kara parayla mücadelede görevli, mali istihbarat birimi ve denetim birimleri de dahil, bütün idari ve yasa uygulayıcı birimleri belirtir.

 

2)      İlgili yetkili otorite ve işbirliğinin doğası ve amacına bağlı olarak bilgi değişimi için farklı bilgi kanalları uygun olabilir. Bilgi değişiminde kullanılan mekanizmalara örnek olarak; iki veya çok taraflı anlaşma veya düzenlemeler, mutabakat muhtıraları, uygun uluslar arası veya bölgesel organizasyonlar üzerinden veya karşılıklılık temelinde bilgi değişimleri verilebilir. Fakat,   tavsiye karşılıklı yasal yardımlaşma veya iade konularında işbirliğini kapsamamaktadır.

 

3)         Muhatap birimler haricinde yabancı yetkililerle dolaylı bilgi değişimi yabancı otoritenin gönderdiği bilginin bir veya birkaç yerli birimden geçtikten sonra bilgi talep eden birime intikal etmesini kapsar.  Bilgi talep eden yetkili otorite talebin niçin ve kimin adına istendiğini mutlaka belirtmelidir.

 

4) Mali istihbarat birimleri yabancı muhatap birimler adına, örneğin finansal bir işlemin analizi gibi, araştırma yapabilmelidir. Asgari olarak mali istihbarat birimi:

 

·     Şüpheli işlem bildirimlerini de içeren kendi veri tabanında araştırma,

·                    Doğrudan veya dolaylı yoldan erişebildiği yasa uygulayıcı birimlerin veri tabanları, kamuya açık veri tabanları, idari veri tabanları ve ticari olarak erişilebilen veri tabanlarında araştırma yapmalıdır.

 

Buna izin verildiği takdirde, mali istihbarat birimi bilgi almak için diğer yetkili birimler ve mali kurumlarla kontak kurabilmelidir.

 

 

 


 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 



10 Basel CDD Dokümanı,  Ekim 2001'de Bankacılık Denetimine İlişkin Basel Komitesi tarafından yayınlanan, Bankalarda Müşteri Hakkında Gerekli Özenin Gösterilmesine ilişkin rehber dokümana atıfta bulunmaktadır.